Sade Fiyat

Grafik formasyonu nedir, ne değildir?

20 Ağustos 2026 · 1 dakikalık okuma

OmuzBaşOmuzBoyun çizgisi
Omuz Baş Omuz (OBO) — şematik çizim. Sözlükte oku
Alçalan tepelerYükselen dipler
Simetrik Üçgen — şematik çizim. Sözlükte oku

Bir grafiğe yeterince uzun bakarsanız içinde şekiller görmeye başlarsınız. Bu, bulutlarda yüz görmeye benzer: beyin desen arar ve bulur. Teknik analiz bu eğilimi bir dile çevirmiştir — "omuz baş omuz", "ikili dip", "yükselen üçgen". Bu dizi o dili öğretiyor: her yazıda bir ya da iki formasyonun şeklini, ders kitaplarının ona yüklediği anlamı ve — önemlisi — araştırmaların o anlam hakkında ne bulduğunu anlatacağız.

Önce çerçeveyi koyalım.

Formasyon nedir? Fiyatın belli bir süre içinde çizdiği, adı konmuş bir şekildir. Şeklin tanımı geometriktir: kaç tepe, kaç dip, hangisi yüksek, hangi çizgi nereden geçiyor. Bu kısım nesneldir — iki kişi aynı kurallara bakıp aynı şekli bulabilir, hatta bir algoritma da bulabilir.

Formasyon ne değildir? Bir tahmin değildir. Ders kitapları her formasyona bir "okuma" ekler: "omuz baş omuz bir yükselişin bittiğini gösterir" gibi. Bu okuma nesnel değil, geleneğe dayalı bir yorumdur. Şekli görmek ile şeklin söylediğine inanmak iki ayrı şeydir ve bu dizide ikisini hep ayrı tutacağız.

Araştırmalar ne diyor? Formasyonları elle değil bilgisayarla arayan ilk büyük çalışma (Lo, Mamaysky ve Wang, 2000) bazı şekillerin sonraki fiyat hareketi hakkında "bir miktar ek bilgi" taşıdığını buldu — ama kârlı bir strateji bulduğunu söylemedi. Sonraki çalışmalar, özellikle veri madenciliği hatalarını düzelten çalışmalar, örneklem dışında bu etkinin büyük ölçüde kaybolduğunu gösterdi. Omuz baş omuz tek başına test edildiğinde kârlı çıkmıyor.

Peki neden öğreniyoruz? Çünkü piyasa bu dille konuşuyor. Bir seviyede çok sayıda insan "ikili tepe" görüyorsa, o seviyede gerçekten emir birikir — şeklin kendisinde bir güç olduğu için değil, ona bakan insanlar olduğu için. Dili bilmek, başkalarının neye baktığını anlamaktır; fiyatın nereye gideceğini bilmek değil.

Bu sitede formasyon aramıyoruz. Hiçbir grafiğimizde "burada OBO oluşuyor" yazmaz ve yazmayacak. Sözlüğümüzde (/formasyonlar/) şekillerin resimli tanımı var; bu dizi o tanımların hikâyesi.

Sıradaki yazı: omuz baş omuz ve aynadaki hâli.